Trong thi công xây dựng, giàn giáo liên tục chịu tác động từ thời tiết khắc nghiệt như mưa lớn, gió mạnh, nắng nóng hay độ ẩm cao. Những yếu tố tưởng chừng quen thuộc này lại tiềm ẩn nguy cơ làm suy giảm độ ổn định và khả năng chịu tải của toàn bộ hệ thống. Hãy cùng Thép Bảo Sơn phân tích chi tiết tác động của thời tiết đến an toàn giàn giáo xây dựng, đồng thời gợi ý các biện pháp khắc phục hiệu quả giúp nhà thầu chủ động phòng ngừa rủi ro.
1. Ảnh hưởng của mưa và độ ẩm cao đến an toàn giàn giáo xây dựng
Mưa lớn và độ ẩm không khí tăng cao là những yếu tố thời tiết xuất hiện phổ biến trong thi công ngoài trời. Dù quen thuộc, chúng lại ẩn chứa nhiều nguy cơ tàn phá âm thầm đối với hệ thống giàn giáo.
Nước mưa và độ ẩm không chỉ ăn mòn bề mặt kim loại mà còn làm mềm nền đất bên dưới. Nếu không kiểm soát tốt, tính ổn định và khả năng chịu lực của giàn giáo sẽ suy giảm nhanh chóng, gây nguy hiểm cho công nhân làm việc.
Ảnh hưởng của mưa và độ ẩm cao đến an toàn giàn giáo xây dựng
1.1. Nguy cơ rỉ sét và suy giảm khả năng chịu lực
Đa số giàn giáo hiện nay được làm từ thép. Khi tiếp xúc liên tục với nước mưa và không khí ẩm, quá trình oxy hóa sẽ diễn ra rất nhanh.
Tình trạng rỉ sét thường bắt đầu từ các vị trí mối hàn, khớp nối hoặc những nơi bị bong tróc lớp mạ kẽm, sơn bảo vệ. Lâu dần, vết rỉ ăn sâu vào bên trong làm mỏng thành ống thép.
Khi độ dày của ống thép bị suy giảm, khả năng chịu tải trọng của toàn bộ khung giàn giáo cũng tụt giảm theo. Điều này tiềm ẩn nguy cơ gãy, gập khung khi phải tải nặng.
1.2. Làm mềm nền móng và nguy cơ sụt lún chân giáo
Mưa lớn kéo dài làm cho vùng đất quanh chân giàn giáo bị úng nước và đầm nén kém đi. Kết cấu nền móng bị mềm ra là nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng nghiêng hoặc sụt lún.
Nếu chân giáo không được đặt trên kích chân hoặc lót tấm cốp-pha chuyên dụng, áp lực từ trên dồn xuống sẽ đẩy chân giáo lún sâu xuống đất.
Chỉ cần một chân giáo bị sụt lún lệch, toàn bộ hệ thống giàn giáo sẽ mất cân bằng trọng tâm. Đây là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các sự cố nghiêng, đổ giàn giáo trên công trường.
1.3. Nguy cơ trơn trượt gây mất an toàn lao động
Nước mưa bám trên bề mặt mâm giàn giáo, sàn thao tác hay các bậc thang đẫn lên xuống tạo ra nguy cơ trơn trượt rất cao.
Độ ẩm cao cũng dễ sinh ra rêu mốc tại các vị trí bằng gỗ hoặc sàn thao tác không được vệ sinh thường xuyên. Đặt chân lên những khu vực này cực kỳ nguy hiểm.
Công nhân khi di chuyển hoặc mang vác vật tư nặng trên giàn giáo ướt rất dễ bị trượt chân, dẫn đến ngã từ trên cao nếu không trang bị đầy đủ dây an toàn.
1.4. Ảnh hưởng đến các phụ kiện và khớp nối
Các chi tiết nhỏ như khóa giáo (cùm xoay, cùm cố định), chốt tầng, đĩa giáo hay ren kích chân rất dễ bị đọng nước mưa.
Độ ẩm làm cho các chi tiết này bị kẹt rỉ, khó vặn hoặc giảm độ siết chặt. Điều này khiến việc lắp dựng hay tháo dỡ gặp nhiều khó khăn, tốn nhân công.
Quan trọng hơn, khi khóa giáo bị rỉ sét và trượt ngàm, các liên kết giằng ngang, giằng chéo sẽ bị xê dịch. Khả năng khóa cứng và chịu lực liên kết của hệ giáo từ đó bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
1.5. Biện pháp khắc phục
Để hạn chế tối đa tác hại của mưa lớn và độ ẩm cao, nhà thầu cần chủ động triển khai các biện pháp phòng ngừa ngay từ khâu lựa chọn thiết bị đến quá trình bảo dưỡng thực tế ngay tại công trường.
Sử dụng giàn giáo làm từ thép đạt tiêu chuẩn
Việc ưu tiên sử dụng giàn giáo làm từ chất liệu thép chất lượng cao hoặc thép mạ kẽm nhúng nóng là giải pháp căn cơ nhất. Lớp mạ kẽm đạt chuẩn sẽ tạo ra màng chắn bền bỉ, ngăn nước mưa và độ ẩm tiếp xúc trực tiếp với lõi thép bên trong.
Nên lựa chọn sản phẩm từ các đơn vị sản xuất uy tín, có đầy đủ chứng chỉ kiểm định về độ dày ống thép và khả năng chịu tải. Điều này giúp hệ thống giàn giáo duy trì được độ bền kết cấu ngay cả khi làm việc liên tục dưới thời tiết ẩm ướt.
Sử dụng giàn giáo làm từ thép đạt tiêu chuẩn
Thường xuyên vệ sinh, lau khô sau mưa
Sau mỗi đợt mưa lớn, ban quản lý công trường cần cho công nhân kiểm tra và vệ sinh ngay toàn bộ hệ thống giàn giáo. Nước đọng lâu ngày tại các góc kẹt hay lòng ống thép là nguyên nhân chính gây ra rỉ sét cục bộ.
Hãy dùng giẻ khô hoặc thiết bị xịt khí nén để làm sạch nước mưa, bùn đất bám trên bề mặt mâm giáo và các khớp nối. Hành động nhỏ này giúp kéo dài đáng kể tuổi thọ của thiết bị và đảm bảo an toàn cho ca làm việc tiếp theo.
Bảo quản giàn giáo tại nơi khô ráo khi không sử dụng
Đối với các thiết bị giàn giáo chưa đưa vào lắp dựng hoặc vừa tháo dỡ, tuyệt đối không để nằm trực tiếp trên nền đất ướt ngoài trời. Cần tập kết vật tư về khu vực kho bãi có mái che thoáng mát và đệm kê chân cách mặt đất tối thiểu 15 - 20 cm.
Trong trường hợp bắt buộc phải để ngoài trời do diện tích kho hạn chế, nhà thầu nên dùng bạt chống thấm phủ kín toàn bộ kiện hàng. Việc giữ cho vật tư luôn khô ráo sẽ hạn chế tối đa nguy cơ ăn mòn trong thời gian lưu kho.
Bảo quản giàn giáo tại nơi khô ráo khi không sử dụng
Loại bỏ các bộ phận rỉ sét nặng, không đảm bảo kỹ thuật
Trong quá trình bảo dưỡng, kỹ thuật viên cần sàng lọc kỹ các phụ kiện như khóa giáo, chốt tầng, mâm giáo hay khung giáo bị rỉ sét sâu. Đừng vì tiếc chi phí mà tiếp tục đưa các chi tiết đã suy giảm chất lượng vào sử dụng.
Những bộ phận bị ăn mòn nặng, cong vênh hoặc suy giảm độ dày thành ống cần được dán nhãn loại bỏ và thay thế bằng phụ kiện mới. Đây là nguyên tắc bắt buộc để loại trừ các điểm yếu nguy hiểm trong toàn bộ hệ thống giàn giáo.
2. Ảnh hưởng của gió lớn đến an toàn giàn giáo xây dựng
Bên cạnh mưa ẩm, gió lớn cũng là một trong những tác nhân thời tiết nguy hiểm nhất đối với công trình xây dựng cao tầng. Giàn giáo càng lắp dựng lên cao thì tải trọng và áp lực gió tác động vào hệ thống càng lớn.
Gió mạnh không chỉ đe dọa đến độ vẹn toàn của kết cấu khung giáo mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn tính mạng của công nhân đang làm việc trên cao.
2.1. Nguy cơ mất ổn định hệ giàn giáo
Khi gió thổi mạnh, lực xô ngang tác động liên tục vào diện tích bề mặt giàn giáo. Nếu hệ giằng chéo và tường neo giữ không đủ chắc chắn, toàn bộ khung giáo sẽ bị rung lắc dữ dội.
Hiện tượng rung lắc kéo dài làm các điểm liên kết bị lỏng lẻo và giảm khả năng liên kết của khóa giáo. Trong trường hợp xuất hiện các cơn gió giật mạnh bất ngờ, hệ thống giàn giáo rất dễ bị xô lệch, mất cân bằng và có nguy cơ đổ sập.
Ngoài ra, việc phủ lưới bao che hay bạt chống bụi tuy giúp bảo vệ môi trường xung quanh nhưng lại vô tình làm tăng diện tích cản gió. Điều này làm cho áp lực gió dồn lên hệ khung giáo tăng lên gấp nhiều lần.
2.2. Rủi ro văng rớt vật tư và mất an toàn cho người lao động
Gió mạnh thổi qua các tầng sàn thao tác có thể dễ dàng cuốn trôi hoặc làm rơi rớt các vật tư nhẹ như tấm cốp-pha, xà gồ, mâm giáo chưa siết khóa hoặc dụng cụ thi công.
Các vật thể này khi rơi từ trên cao xuống sẽ trở thành những mối nguy hiểm cực kỳ nghiêm trọng cho nhân sự bên dưới và các công trình lân cận.
Bản thân công nhân khi làm việc trên giàn giáo cao trong điều kiện gió lớn cũng rất khó giữ thăng bằng. Tác động của gió làm tăng nguy cơ trượt chân, choáng váng hoặc té ngã nếu không siết chặt dây an toàn vào điểm neo cố định.
2.3. Biện pháp khắc phục
Để phòng ngừa hiệu quả các rủi ro do gió lớn gây ra, các nhà thầu cần chủ động thực hiện các giải pháp kỹ thuật sau:
Gia cố hệ thống neo tường và giằng chéo
Tăng cường số lượng điểm neo giàn giáo vào tường hoặc dầm bê tông của công trình theo đúng thiết kế kỹ thuật. Đảm bảo các mảng giằng chéo, giằng ngang được siết chặt tuyệt đối để tăng khả năng chống lực xô ngang.
Đối với các hệ giàn giáo cao tầng hoặc đứng độc lập, cần tính toán bổ sung thêm dây cáp giằng neo xuống đất hoặc các vị trí chịu lực kiên cố để tăng độ vững chắc.
Gia cố hệ thống neo tường và giằng chéo
Thu gọn bạt che và hạ bớt tải trọng trên cao khi có giông bão
Khi nhận được dự báo thời tiết có gió mạnh, giông lốc hoặc bão lớn, cần nhanh chóng cuộn gọn hoặc tháo bớt các tấm bạt che chắn để giảm diện tích cản gió.
Đồng thời, di chuyển toàn bộ vật tư, máy móc và dụng cụ thi công thừa trên các sàn thao tác xuống mặt đất. Tuyệt đối không để vật tư chất đống trên sàn giàn giáo khi thời tiết diễn biến xấu.
Tạm dừng thi công trên cao khi gió vượt ngưỡng an toàn
Quy định rõ mức gió tối đa cho phép công nhân lên giàn giáo làm việc. Khi gió mạnh từ cấp 5 trở lên, ban quản lý cần yêu cầu ngừng ngay toàn bộ các hoạt động thi công trên cao.
Sau khi đợt gió lớn hoặc giông bão đi qua, phải cho bộ phận kỹ thuật kiểm tra lại toàn bộ hệ thống neo, khóa giáo và độ thẳng đứng của khung giáo trước khi cho công nhân trở lại làm việc.
3. Ảnh hưởng của nắng nóng đến an toàn giàn giáo xây dựng
Thời tiết nắng nóng gắt kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe con người mà còn tác động trực tiếp đến đặc tính cơ lý của vật liệu xây dựng.
Nhiệt độ môi trường tăng cao trong thời gian dài sẽ làm gia tăng nguy cơ biến dạng kết cấu và giảm độ an toàn của hệ thống giàn giáo.
Ảnh hưởng của nắng nóng đến an toàn giàn giáo xây dựng
3.1. Làm giãn nở kim loại
Giàn giáo chủ yếu được làm bằng thép - vật liệu có hệ số giãn nở nhiệt tương đối rõ rệt. Khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời gắt trong nhiều giờ, nhiệt độ bề mặt ống thép có thể lên rất cao.
Sự tăng nhiệt này làm các thanh thép giãn nở về chiều dài và đường kính. Nếu hệ thống giàn giáo được lắp quá cứng nhắc mà không có độ hở co giãn phù hợp, áp lực nội tại sẽ tích tụ.
Hệ quả là khung giàn giáo dễ bị cong vênh, biến dạng hoặc xô lệch so với vị trí lắp đặt ban đầu, làm giảm đáng kể khả năng chịu tải của toàn bộ hệ thống.
3.2. Ảnh hưởng đến độ khít của mối liên kết
Nhiệt độ cao làm thay đổi kích thước cục bộ tại các vị trí tiếp xúc giữa khớp nối, chốt tầng và khóa giáo.
Sự co giãn nhiệt không đều giữa các chi tiết có thể làm các mối liên kết bị biến dạng nhẹ. Điều này dẫn đến tình trạng khóa giáo bị lỏng ngàm hoặc kẹt cứng, làm giảm độ bám siết an toàn.
Bên cạnh đó, nắng nóng gay gắt kết hợp với tia UV cũng làm đẩy nhanh quá trình lão hóa của các chi tiết đệm cao su, nhựa bảo vệ hoặc làm khô dầu mỡ bôi trơn tại các khớp xoay.
Ảnh hưởng đến độ khít của mối liên kết
3.3. Gây nguy hiểm cho người lao động làm việc trên cao
Nhiệt độ bề mặt mâm giáo và khung thép khi tiếp xúc trực tiếp với nắng nóng có thể gây bỏng nhẹ nếu công nhân tiếp xúc trực tiếp mà không mang găng tay bảo hộ.
Làm việc trên cao trong điều kiện thời tiết oi bốc khiến công nhân dễ bị kiệt sức, say nắng, mất nước và giảm độ tập trung.
Chỉ cần một phút lơ là do mệt mỏi hay hoa mắt vì nắng nóng, nguy cơ trượt chân hoặc thao tác sai kỹ thuật dẫn đến tai nạn lao động sẽ tăng lên rất cao.
3.4. Biện pháp khắc phục
Để giảm thiểu tác động bất lợi của thời tiết nắng nóng gay gắt, các nhà thầu cần chủ động áp dụng những biện pháp kiểm tra và tổ chức thi công phù hợp dưới đây.
Kiểm tra lại các mối nối sau thời gian nắng nóng
Hiện tượng co giãn nhiệt liên tục trong ngày dễ làm lỏng các điểm liên kết hoặc biến dạng nhẹ các cùm khóa. Sau những đợt nắng nóng đỉnh điểm, đội ngũ kỹ thuật cần rà soát lại toàn bộ hệ thống giàn giáo.
Chú ý siết chặt lại các chốt tầng, cùm xoay và khóa giáo bị nới lỏng. Việc kiểm tra này giúp đảm bảo các mối nối luôn giữ được độ bám siết an toàn trước khi bước vào ca làm việc tiếp theo.
Bố trí thời gian thi công hợp lý
Ban quản lý công trường nên linh hoạt điều chỉnh khung giờ làm việc ngoài trời để bảo vệ sức khỏe cho công nhân. Tránh bố trí các công việc lắp dựng hoặc thao tác trên giàn giáo cao vào thời điểm nắng gắt nhất trong ngày (thường từ 11h30 đến 14h30).
Thay vào đó, có thể đẩy ca làm việc bắt đầu sớm hơn vào buổi sáng hoặc kéo dài sang chiều mát. Giải pháp này vừa duy trì được tiến độ thi công, vừa hạn chế tối đa nguy cơ say nắng, kiệt sức cho người lao động.
Trang bị bảo hộ lao động đầy đủ
Trang bị đầy đủ đồ bảo hộ là yêu cầu bắt buộc khi làm việc trên giàn giáo dưới điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Công nhân cần đeo găng tay bảo hộ dày dặn để tránh bị bỏng nhiệt khi tiếp xúc trực tiếp với khung thép mạ kẽm nóng.
Bên cạnh đó, mũ bảo hiểm có quai chinstrap, quần áo bảo hộ thoáng khí và dây an toàn hai móc là những thiết bị không thể thiếu. Nhà thầu cũng cần bố trí sẵn nước uống, nước điện giải ngay tại khu vực thi công để người lao động kịp thời bổ sung năng lượng.
4. Vai trò của việc lựa chọn an toàn giàn giáo xây dựng đạt chuẩn
Đứng trước những tác động bất lợi từ thời tiết, việc chủ động đầu tư vào hệ thống giàn giáo chất lượng cao là quyết định quan trọng của mọi nhà thầu. Lựa chọn thiết bị đạt chuẩn kỹ thuật không chỉ là bài toán kinh tế lâu dài mà còn là yếu tố cốt lõi để bảo vệ an toàn cho cả con người và công trình.
Vai trò của việc lựa chọn an toàn giàn giáo xây dựng đạt chuẩn
4.1. Giảm ảnh hưởng tiêu cực của thời tiết
Các loại giàn giáo đạt chuẩn thường được sản xuất từ chất liệu thép chịu lực tốt, kết hợp với công nghệ mạ kẽm nhúng nóng hoặc sơn tĩnh điện cao cấp. Lớp bề mặt này đóng vai trò như một màng chắn bền bỉ, giúp chống ăn mòn và ngăn ngừa quá trình rỉ sét khi phải tiếp xúc liên tục với mưa lớn hay độ ẩm cao.
Bên cạnh đó, chất lượng thép tiêu chuẩn có khả năng chịu nhiệt và ổn định kích thước tốt hơn. Nhờ vậy, thiết bị hạn chế tối đa hiện tượng cong vênh hay biến dạng do tác động giãn nở nhiệt dưới ánh nắng gay gắt.
4.2. Tăng độ ổn định khi thi công ngoài trời
Giàn giáo chuẩn kỹ thuật có thông số kết cấu chính xác, độ dày thành ống đồng đều và các vị trí mối hàn được kiểm định nghiêm ngặt. Khi lắp dựng, các khung giáo, giằng chéo và khóa giáo sẽ ăn khớp hoàn hảo với nhau, tạo thành một hệ thống liên kết vững chắc.
Sự chính xác trong kết cấu giúp toàn bộ hệ thống chịu được tải trọng lớn và chống lại lực xô ngang do gió mạnh hiệu quả. Hiện tượng rung lắc hay xê dịch khung giáo khi làm việc ngoài trời từ đó cũng được giảm thiểu tối đa.
4.3. Đảm bảo an toàn lâu dài cho công trình
Sử dụng giàn giáo đạt chất lượng giúp duy trì tiến độ thi công ổn định, tránh nguy cơ gián đoạn do sự cố hư hỏng thiết bị hay tai nạn lao động. Điều này giúp nhà thầu tối ưu hóa chi phí bảo trì, thay mới vật tư trong suốt quá trình triển khai dự án. Quan trọng hơn hết, một hệ thống giàn giáo kiên cố sẽ tạo ra môi trường làm việc an toàn cho công nhân trên cao. Đây chính là nền tảng vững chắc để đảm bảo chất lượng kỹ thuật cũng như tính vẹn toàn cho toàn bộ công trình từ lúc khởi công đến khi hoàn thiện.
Thời tiết khắc nghiệt là thách thức khó tránh trong xây dựng, nhưng mọi rủi ro mất an toàn giàn giáo xây dựng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu nhà thầu chủ động kiểm tra, bảo dưỡng và ứng phó kịp thời. Việc lựa chọn giàn giáo đạt chuẩn kỹ thuật ngay từ đầu chính là chìa khóa giúp bảo vệ công nhân và đảm bảo chất lượng công trình. Liên hệ ngay với Thép Bảo Sơn để được tư vấn các giải pháp giàn giáo an toàn, bền bỉ và tối ưu chi phí nhất!
CÔNG TY TNHH CƠ KIM KHÍ BẢO SƠN SBK – THÉP BẢO SƠN
Địa chỉ: Thôn 2, Xã Tây Phương, TP Hà Nội, Việt Nam
Hotline: 0582.868.686
Email: congtybaoson2011@gmail.com
Website: https://thepbaoson.com
Thép Bảo Sơn chân thành cảm ơn và hân hạnh được đồng hành cùng Quý Khách trong mọi công trình!